玄菟明月网(原抚顺七千年网站)

当前位置:首页 >   学术   > 历史考古

历史考古

满文蒙古文和汉文《清太祖实录》之间的关系(3)

2013-10-07 11:06 《内蒙古大学学报》 未知 18050
满文蒙古文和汉文《清太祖实录》之间的关系齐木德道尔吉  【作者简介】齐木德道尔吉(1954-),男,内蒙古乌拉特前旗人,内蒙古大学蒙古学研究中心,教授,博士。  天聪七年(1633)清朝《太祖实录》开始修纂,崇德元年(1636)十一月用满、蒙、汉三种文字修成,初名为《太祖太后实录...
  D:上以科尔沁台吉奥巴倾心归附,与结盟好,刑白马

  A: sahaliyan ihan wame(注:这种给上天祭献白马,给大地祭献乌牛的结盟仪式盛行于当时,是最庄重的宣誓仪式。察哈尔部的敖汉、奈曼二部首领与皇太极结盟宣誓,其仪式与此如出一辙。契丹人以青牛白马祭告天地、日神。元代蒙古人也有杀白马青牛结盟宣誓的习俗。由此可以认为这是北方民族,更是蒙古民族的古老传统习俗。双方宣誓完毕后,往往烧掉誓词的原件。《旧满洲档》所载誓词应该是抄件。)(3)gashuha gisun: (4) abka na-de aisin gurun-i han nurhaci gash urengge(注:《旧满洲档》明白表明abka na-de aisin gurun-i han nurhaci gashurengge“爱新国汗努尔哈赤向天地誓曰”,而乾隆本汉文只做“上誓曰”,满文和蒙古文的记录也简化为“汗之誓词为”,删除了“爱新国”和“努尔哈赤”这样重要的国名和汗名。)

  B: sahaliyan ihan wame. han-i gashuha gisun.

  C: qar-a uker alaju, qaγan-u aman aldaγsan uge inu.

  D:乌牛,祭告天地。上誓曰,

  A: mini tondo banjire niyalma-be (5) nikan cahar kalka(注:《旧满洲档》将汉人称做nikan,接着就提到cahar,kalka“察哈尔、喀尔喀”,并没有“国”gurun,ulus的说法。 乾隆本满蒙文改为“明国”(ming gurun,ming ulus),然后又在察哈尔、 喀尔喀前冠之以“蒙古国之”(monggo gurun-i,mongγol ulus-un)的定语。而汉文实录诸本只做“明”和“察哈尔、喀尔喀”,并没有缀上“国”字。说明汉译满文原件时采取的是直译,而满蒙文本不是直译,而且增加了“国”字,使这段文字的内容发生了较大的变化。)gidasara akabure-de bi doosoraku

  B: mini tondo banjire-be ming gurun. monggo gurun-i cahar. kalka. gidasara akabure-de bi dosoraku

  C: minu sidurγu-ber yabuqu-yi ming ulus. mongγol ulus-un caqar. qalq-a darulaqu jobaγaquidur bi ulu tesku-yin

  D:我以公直处世,被明及察哈尔、喀尔喀辄肆陵侮,不能堪。

  A: abka-de habsara (6) jakade: abka mimbe urulehe: jai cahar kalka acafi: korcin-i ooba hung taiji-be

  B: ofi. abka-de habsara jakade mimbe urulehe: jai cahar. kalka acafi. korcin-i ooba taiji-be

  C: tula. tngri-dur ucin ayiladqaγsan-dur namayi jobsiyebe. basa caqar. qalq-a qamtudcu qorcin-u ooba tayici-yi

  D:乃昭告于天,天佑我。又察哈尔、喀尔喀合兵侵掠科尔沁奥巴台吉。

  A: (7) waki gaiki seme cooha jihe: abka ooba hung taijibe urulehe: ooba hung taiji (8) cahar

  B: waki gaiki seme cooha jihe. abka ooba taijibe urulehe. ooba taiji cahar

  C: alasuγai absuγai kemen cerig irebe. tngri ooba tayiji-yi jobsiyebe. ooba tayi ji caqar.

  D:奥巴台吉,亦蒙天佑。

  A: kalka-de korsofi: doroi jali hebedeki seme minde acanjihangge meni juwe joboro-be (9) abka

  B: kalka-de korsofi. doroi jalin hebdeki seme minde acanjihangge. meni juwe joboro-be abka

  C: qalq-a-dur qoroscu toru-yin tula jobleldusugei kemen nadur jolγar-a iregsen-anu. man-u qoyar jobaqu-yi tngri

  D:今奥巴台吉怨恨察哈尔、喀尔喀二部落,来此同谋国事,乃天以我两人被困厄,

  A: acabuhabidere:(注:这一段文字表述的是满洲和科尔沁由于遭受明朝、察哈尔和喀尔喀的欺凌而被迫联盟的缘由。《旧满洲档》称奥巴为ooba hung taiji,乾隆本满蒙文去掉了hung字。《太祖武皇帝实录》直呼“奥巴”,康熙本《太祖高皇帝实录》则做“奥巴烘台吉”。通过奥巴的名号可以看出他在科尔沁诸部中的尊贵地位。hung taiji,汉语“皇太子”的音译。此时的hung taiji成为蒙古大部落集团嫩科尔沁部的首领封号。)abkai acabuha-de gunime ishun-de geodeburaku sain yabuci (10) abka
  B: acabuha bidere. abkai acabuha-be gunime ishunde geodeburaku sain yabuci. abka

免责声明本网站是公益网站,一部分文章、图片、视频来源于其它媒介,文章内容属于原作者的观点表达,不一定代表本网站观点。本网站不承担任何法律责任。如有任何侵犯个人权益和版权问题,请联系我们及时删除!



文章评论