玄菟明月网(原抚顺七千年网站)

当前位置:首页 >   学术   > 历史考古

历史考古

满文蒙古文和汉文《清太祖实录》之间的关系(4)

2013-10-07 11:06 《内蒙古大学学报》 未知 18463
满文蒙古文和汉文《清太祖实录》之间的关系齐木德道尔吉  【作者简介】齐木德道尔吉(1954-),男,内蒙古乌拉特前旗人,内蒙古大学蒙古学研究中心,教授,博士。  天聪七年(1633)清朝《太祖实录》开始修纂,崇德元年(1636)十一月用满、蒙、汉三种文字修成,初名为《太祖太后实录...

  C: elsegulugsen bui-y-a. tngri-yin elsegulugsen-i sedki j u qaril c aban gem ugei sayin-iyar yabubasu. tngri

  D:俾相合也。如能体天心,绝欺诈,式好无尤,

  A: gosime dele gosikini: ujikei dele ujikini: (注:《旧满洲档》原文gosime dele gosikini: ujikei dele ujikini, 义为“佑之又佑之,养之又养之”。原档涂掉了dele gosikini: ujikei dele几字,余下gosime ujikini二字,疑为编写国史时所为。又该段誓词前边标着erebe ara二字,义为“将此写入”, 似为对该段原始记载作了审核后,史官所做的批示。涂改原档字句者,肯定是这位史官的作为。在满蒙文本中皆省略为gosime ujikini和orusiyeju tejigetugei, 汉译“眷养之”。)abkai acabuha-be guniraku: (11) geodebume holtome.

  B: gosime ujikini. abkai acabuha-be guniraku. geodebume holtome

  C: orusiyeju tejigetugei. tngri-yin elsegulugsen-i ulu sedkin. qudal qaγurmaγ-iyar

  D:天必眷之。不然,(注:以上誓词原文的汉译,都做了简化处理。abkai acabuha-be guniraku: geodebume holtome yabuci,原义是“若不思天之俾相合,专行哄骗”,汉文只用“不然”一词加以简化。)

  A: yabuci: abka wakalafi dele wakalakini: jobobukai dele jobobukini: (12) meni juwe nofi jafaha

  B: yabuci abka wakalafi jobobukini. meni juwe nofi jafaha

  C: yabubasu. tngri buruγusiyaju jobaγatuγai. bida qoyaγula bariγsan

  D:天降之罚,俾罹灾害。我两人既相盟好,

  A: doro-be amala banjire juse omosi efuleci: efulehe niyalmabe (13) abka wakalafi dele

  B: doro-be. amala banjire juse omosi efuleci. efulehe niyalma-be abka wakalafi

  C: toru-yi qoyitu aqu aci ur-e ebdebesu. ebdegsen kumun-i tngri buruγusiyaju

  D:后世子孙有渝盟者,天亦降罚,

  A: wakalakini: jobobukai dele jobobukini: kemuni akumbume banjici: jalan (14) halame juse
  B: jobobukini. kemuni akumbume banjici. jalan halame juse

  C: jobaγatuγai. urgulji eki-ece adaγ kurtel- e qobisququ ugei tegusgen abasu uy-e ularin tasural ugei kobegud

  D:俾罹灾害。如克守盟好,始终弗渝,

  A: omosi-be abka gosikei dele gosikini: ujikei dele ujikini:

  B: omosi-be abka kemuni gosikini:

  C: acinar-i tngri urguljide ousiyetugei:

  D:天亦永为眷顾焉。(注:该段满文原义是“若后生之子孙渝我俩所定之盟,天将责之又责之,罚之又罚之。若尽心遵守,世代子孙,上天佑之又佑之,养之又养之。”实录满文部分,则去掉了《旧满洲档》原文中的dele wakalakini, jobobukai dele, gosikai dele, ujikei dele ujikini等字,这些字恰恰是在《旧满洲档》中被涂掉的文字。实录汉文译为“我两人既相盟好,后世子孙有渝盟者,天亦降罚,俾罹灾害。如克守盟好,始终弗渝,天亦永为眷顾焉。”实录蒙古文部分基本按照汉文原义进行翻译,没有完全不对译的情况。)

  讨论:

  综合以上的比较,可以看出对满文原件处理的过程和结果。其过程是先将满文原件根据实录编写的需要撰写为满文实录体文字,在此基础上译成汉文,最后从汉文译成蒙古文。蒙古文同满文原件有如此大的距离,说明译成蒙古文时,根本看不到满文原件,所根据的只是汉文和满文实录文字。

免责声明本网站是公益网站,一部分文章、图片、视频来源于其它媒介,文章内容属于原作者的观点表达,不一定代表本网站观点。本网站不承担任何法律责任。如有任何侵犯个人权益和版权问题,请联系我们及时删除!



文章评论