玄菟明月网(原抚顺七千年网站)

当前位置:首页 >   学术   > 历史考古

历史考古

满文蒙古文和汉文《清太祖实录》之间的关系(6)

2013-10-07 11:06 《内蒙古大学学报》 未知 18463
满文蒙古文和汉文《清太祖实录》之间的关系齐木德道尔吉  【作者简介】齐木德道尔吉(1954-),男,内蒙古乌拉特前旗人,内蒙古大学蒙古学研究中心,教授,博士。  天聪七年(1633)清朝《太祖实录》开始修纂,崇德元年(1636)十一月用满、蒙、汉三种文字修成,初名为《太祖太后实录...
  C: dur yaγun-u tulada qariγucaba kemen caqar qalq-a namayi alay-a abuy-a kemen cerig neyileju

  D:又谓我敢于相抗,察哈尔、喀尔喀合兵而来,欲行杀掠。

  A: tngri ecige (10) ibegeju γarγaba:(注:这段文字生动地勾勒出当时蒙古各部之间矛盾斗争的情况。科尔沁部独立行事,不听察哈尔林丹汗的指挥,竟敢反抗,导致天命十年(1625)察哈尔林丹汗与内喀尔喀部联合攻击,围困奥巴台吉于格勒珠尔根城的重大事件。努尔哈赤掌握时机,及时派出援兵,迫使察哈尔林丹汗退兵。由此促成科尔沁和爱新国联盟的成立。)manjui-yin qaγan bas-a baγaqan qayiralaba:(注:《旧满洲档》原文manjui-yin qaγan bas-a baγaqan qayiralaba“满洲皇帝又稍爱助”。满文翻译为han geli majige aisilaha“汗又稍微援助”,除了将“满洲汗”改为“汗”外,与原件意义基本相符。蒙古文则做tngri-yin o rusiyegsen qaγan-u tusalaγsan-dur itegeju jabsiyan-dur olju γarbai与汉文“仰蒙天佑,又赖皇帝助我,幸而获免”完全一致。比较《太祖武皇帝实录》“又得满洲汗协助”和康熙本《太祖高皇帝实录》“以天佑免,皇帝又稍稍助我”,康熙本则与原件词义相接近。)tngri-yin

  B:abka ama gosifi guwebuhe: han geli majige aisilaha. abka gosifi

  C: irebei. tngri-yin o rusiyegsen qaγan-utusalaγsan-dur itegeju jabsiyan-dur olju γarbai.

  D:仰蒙天佑,又赖皇帝助我,幸而获免。

  A: ibegeju γarγaγsan: (11) manju-yin qaγani qayiralaγsan-i martal ugei sanaju yabuy-a geju:

  B: guwebuhe. han-i aisilaha-be onggorak u banjiki seme.

  C: bi tngri-yin o rusiyegsen qaγan-u tusalaγsan-i umartal ugei sedkiju asuγai kemen
  D:我不敢忘天佑及皇帝助,

  A: manju-yin qaγan-tu jolγor-a ireged: (12) tngri γajar-tu toru-a-yin tustu itegeltu ugeben uciju

  B: han-de acame jifi. abka na-de doroi jalin-de akdun gisun-i jalbarime

  C: qaγan-dur jolγar-a ireged. tngri γajar-tur toru-yin tulada. itegel-tu uge-ber jalbariju aman

  D:以故来此,与皇帝会,昭告天地,定盟好。

  A: amaldanam: tngri-tu amaldaγsan-i (13) ebdeged: manju-yin qaγan-i qayiralaγsan-i martaju

  B: gashumbi. gashuha gisun-be efuleme gosiha-be onggofi.

  C: aldamu. aman aldaγsan uge-ben ebdej u o rusiyegsen-i umartaγad

  D:若渝盟负恩,

  A: caqar qalq-a luγ-a elsekule: ooba qung tayiji-yi(14) buruγusiyaγsan deger-e buruγusiyatuγai: jobaγsan deger-ejobaγatuγai:

  B: cahar. kalka-i emgi acaci. Ooba taiji-be abka wakalafi jobobukini.

  C: caqar. qalq-a luγ-a elsebesu. ooba-yi tngri buruγusiyaju jobaγatuγai.

  D:与察哈尔、喀尔喀合,天其降罚于奥巴,

  A: tngri-tu amaldaγsan (1)ugen-degen kurcu. manju-yin qaγan-i qayiralaγsan-i martal ugei

  B: gashuha gisun-de isibume. han-i gosiha-be onggoraku

  C: aman aldaγsan ugen-dur-iyen kur c u. qaγan-u orusiyegsen-i umartal ugekuy-e

  D:俾罹灾害。若践盟,不忘皇帝恩,

  A: sayin yabuqula. tngri qayiralaγsan (2) deger-e qayiralatuγai: tejiyegsen degere tejiyetugei.

  B: sain yabuci. abka gosime ujikini.

  C: sayin-iyar yabubasu. tngri o rusiye j u tejigetugei.

  D:式好无尤,受天眷禄。

  A: ene amaldaγsan-i qoyitu aci ur-e biden-u (3) ker-be ebdekule:

  B: ere gash u ha-be amaga jalan-i juse omosi aikabade efuleci.

  C: ene aman aldaγsan-i ker-ber qoyitu uy-e-yin kobegud acinar ebdebesu

  D:我后世子孙有渝盟者,

免责声明本网站是公益网站,一部分文章、图片、视频来源于其它媒介,文章内容属于原作者的观点表达,不一定代表本网站观点。本网站不承担任何法律责任。如有任何侵犯个人权益和版权问题,请联系我们及时删除!



文章评论